Gebruikt Filipijns president Duterte COVID-19 om sociale beweging de mond te snoeren?

1 mei was het feest van de Arbeid. Intal (Filipijnen) organiseerde een online solidariteitsactie ‘online noise barrage campaign‘, met de werknemers in de Filipijnen en daarbuiten. Deelnemers maakten op een creatieve manier lawaai door te slaan op potten en borden tot het spelen van mondharmonica en ‘spoken word’ poëzie, vergezeld van slogans als “Protect our frontliners”, “No work = no food”, “Poverty is a crime of impunity”, “Aid for workers”, “Workers’ rights are human rights”, “Rice not bullets” en “Stop the killings”.

De Dag van de Arbeid is bedoeld om de arbeiders te vieren en te eren. Het is dankzij die arbeiders dat we vandaag een 8-uren werkdag hebben, betaald verlof en sociale bescherming. De Filipijnse regering blijkt daar anders over te denken. Op 1 mei werden in het land minstens 76 arbeiders, vrijwilligers en activisten gearresteerd voor het houden van ‘illegale bijeenkomsten, oproer en overtredingen van de lockdown regels’1 .

10 vrijwilligers, waaronder zeven jeepneychauffeurs, twee leerkrachten en een vrijwilliger van de Filipijnse vrouwenorganisatie Gabriela, werden gearresteerd in de stad Marikina in de hoofdstad Manilla terwijl ze hielpen met een COVID-19 voedselprogramma dat toestemming had van de lokale overheid voor die dag 2. Sociale organisaties en de burgemeester van Marikina eisten hun onmiddellijke vrijlating. De vrijwilligers respecteerden de regels van de sociale afstand en de politie hadontoereikend bewijs dat ze de lockdownregels zouden hebben overtreden3. Uiteindelijk werden ze de volgende dag vrijgelaten. Ondertussen werden in Quezon City in Manilla 18 vrijwilligers in een gemeenschapskeuken gearresteerd vanwege hun vermeende deelname aan de herdenking van de Dag van de Arbeid1.

42 mensen werden op 1 mei gearresteerd tijdens een protestkaravaan in Iloilo om de moord op activist Jory Porquia te veroordelen, een regionale coördinator van de Bayan Muna-partijlijst die de COVID-19 voedselhulpprogramma’s in kwetsbare gemeenschappen leidde. Jory werd op 30 april neergeschoten door niet-geïdentificeerde mannen4. Ondanks het respecteren van de sociale afstand en de toelating van de lokale politie om het protest te houden, werden de 42 mensen, waaronder de dochter van Jory, een priester, een advocaat, activisten en lokale journalisten die het protest versloegen, gearresteerd5. Ze werden uiteindelijk vrijgelaten na het betalen van een borgtocht van ₱12.000 euro (220 euro) elk. Er wordt hen verweten dat ze de bepaling over ‘illegale bijeenkomst’ hebben overtreden.1 “Tijdens deze pandemie hadden we dit geld kunnen gebruiken om voedsel en medische benodigdheden te kopen voor mensen in nood”, zei Katharina Bersa van de organisatieCHD (Council for Health and Development) tijdens een webinar georganiseerd door Viva Salud en Intal op 2 mei.

Filipijnse arbeidersorganisaties hielden op 1 mei verschillende online-protesten om de trage reactie van de regering aan te klagen en de trage verdeling van de hulp aan de arbeiders die zwaar getroffen zijn door de quarantaine van COVID-19. Ook riepen ze op tot massale testing en het respecteren van de mensenrechten tijdens de quarantaineperiode6. Ondanks het naleven van de maatregelen voor sociale afstand, werden vier arbeidersleiders gearresteerd voor het plaatsen van protestslogans op sociale media. Volgens Macario San Agustin, woordvoerder van de organisatie voor stadsarmen Kadamay, heeft de politie deze personen gearresteerd, maar hen niet in staat van beschuldiging gesteld, en de huizen bezocht van degenen die deelnamen aan het online protest om hen te intimideren7.

16 werknemers van Coca-Cola, onder wie verschillende arbeidersleiders, werden op 30 april uit een fabriek in Laguna gehaald door het Filipijnse leger en de nationale politie en werden op de Dag van de Arbeid gepresenteerd  als voormalige leden van het Nationale Volksleger NPA die zich hadden “overgegeven”. 8.

Dit gebeurde allemaal op één en dezelfde dag. Filipijns president Duterte lijkt de gezondheidscrisis aan te wenden om activisten en sociale bewegingen monddood te maken.Buitengerechtelijke executies gaan gewoon door.
De aanvallen van de regering Duterte op de mensenrechten, de persvrijheid en de toenemende militaire aanwezigheid tijdens de pandemie worden beschouwd als daden in het kader van de staat van beleg (Martial Law)9 , iets waar mensenrechtenorganisaties en sociale bewegingen op de Filipijnen bang voor zijn sinds de verhoogde quarantaine in verschillende gebieden van het land werd opgelegd.

De sluiting van het grootste televisienetwerk van de Filipijnen, ABS-CBN, op 5 mei, slechts twee dagen na de Internationale dag van de Persvrijheid, zorgde voor schokgolven over de hele wereld. Bondgenoten van de regering Duterte in het Filipijnse Congres weigerden de 25-jarige licentie van het tv-station te verlengen en de Nationale Commissie voor Telecommunicatie (NTC) voerde vervolgens het sluitingsbesluit uit10. Naar schatting zullen meer dan 11.000 mediawerkers hun baan verliezen als gevolg van de sluiting. Arbeidersgroeperingen en volksorganisaties hebben de maatregel veroordeeld als een verraad van werknemers. “Het sluiten van een grote mediaketen en het werkloos maken van meer dan 11.000 werknemers in een tijd waarin het land uit evenwicht is door een pandemie, is het toppunt van harteloosheid”, aldus vakbond Sentro11.

Voor veel landen die onder lockdown of quarantaine staan, is televisie een belangrijke bron van informatie en vermaak. De uitschakeling van ABS-CBN is een grote klap voor de persvrijheid in een tijd waarin toegang tot juiste informatie en relevant nieuws over COVID-19 hoognodig is. “Het is echt verschrikkelijk dat dit bevel midden in een volksgezondheidscrisis komt, waarin de vrije pers een cruciale rol speelt om het publiek op de hoogte te houden van relevante, geverifieerde en levensreddende informatie over de COVID-19 pandemie”, zegt de secretaris-generaal van mensenrechtenorganisatie Karapatan, Cristina Palabay12.

Te midden van aanvallen op activisten, arbeiders en de pers worden veel Filipino’s tijdens de pandemie aan hun lot overgelaten. Velen wachten nog steeds op noodsubsidies en hulp van de regering. 45% van de Filipijnse beroepsbevolking (18,9 miljoen arbeiders) is door de opgelegde gemeenschapsquarantaine in maart van hun bestaan beroofd. Volgens de onderzoeksgroep IBON hebben bijna acht miljoen arbeiders en hun gezinnen sinds de sluiting geen enkele steun gekregen waardoor ze nog dieper in de armoede verzeild zijn geraakt13.

In de gezondheidssector vechten artsen, verpleegkundigen en gemeenschapsgezondheidswerkers onvermoeibaar tegen COVID-19, ondanks de beperkte persoonlijke beschermingsmiddelen , medische uitrusting en voorzieningen en het feit dat ze onderbetaald worden. Dr. Joshua San Pedro van de Coalition for People’s Right to Health vertelde tijdens het webinar dat op 1 mei 20% (ongeveer 1.700) van alle positieve COVID-19 gevallen in de Filipijnen gezondheidswerkers zijn. Het Department of Health heeft ontkend dat dit te wijten is aan het gebrek aan bescherming. Veel gezondheidsgroepen en volksorganisaties hebben opgeroepen tot massale testing. De regering loopt achter op haar doelstelling van 10.000 testen per dag. Momenteel worden er slechts 6.000 testen uitgevoerd door maar 22 geaccrediteerde testcentra in het hele land en meestal in Manilla . Dit zorgt voor aanzienlijke vertragingen in de testresultaten14 .

Intal veroordeelt met klem de arrestatie, intimidatie en moord op activisten en vrijwilligers die nu in volle crisis hulp bieden aan kwetsbare gemeenschappen. Wij veroordelen ten zeerste de sluiting van het televisiekanaal ABS-CBN, dat een directe aanval op de persvrijheid is en waardoor meer dan 11.000 mensen werkloos vallen in het midden van deze pandemie.

We zijn solidair met onze partners in de Filipijnen in hun oproep tot massaal testen en de bescherming van zij die aan de frontlinies staan. We zijn solidair met de werknemers die vechten voor hun inkomens. Internationale solidariteit is ook nu in tijden van crisis belangrijk!

Artikel door Laura Baeyens
Vertaald door Micheline Bruyninckx

Bronnen:

1 Manila Today, “At least 76 relief operations volunteers and activists arrested on Labor Day in the Philippines”, May 2, 2020: https://manilatoday.net/at-least-76-relief-operations-volunteers-and-activists-arrested-on-labor-day-in-the-philippines/

2 Bulatlat, “10 relief workers arrested in Marikina”, May 1, 2020: https://www.bulatlat.com/2020/05/01/10-relief-workers-arrested-in-marikina/

3 Bulatlat, “Without ‘sufficient grounds’ for their arrest, relief workers in Marikina freed”, May 2, 2020: https://www.bulatlat.com/2020/05/02/without-sufficient-grounds-for-their-arrest-relief-workers-in-marikina-freed/

4 Davao Today, “Groups condemn brutal killing of Bayan Muna coordinator in Iloilo”, May 1, 2020: http://davaotoday.com/main/human-rights/groups-condemn-brutal-killing-of-bayan-muna-coordinator-in-iloilo

5 Inquirer, “Daughter of slain Iloilo activist, 41 others nabbed for quarantine violations”, May 1, 2020: https://newsinfo.inquirer.net/1267945/daughter-of-slain-iloilo-activist-41-others-nabbed-for-quarantine-violations

6 Rappler, “Groups to hold first ever online protests on Labor Day”, April 30, 2020: https://www.rappler.com/nation/259548-groups-hold-first-ever-online-protests-labor-day-may-1-2020

7 Philstar, “4 arrested for online protest”, May 3, 2020: https://www.philstar.com/nation/2020/05/03/2011459/4-arrested-online-protest

8 Bulatlat, “Group lambasts plan to deploy military, police units against union offices”, May 6, 2020: https://www.bulatlat.com/2020/05/06/group-lambasts-plan-to-deploy-military-police-units-against-southern-tagalog-labor-offices/

9 Karapatan, “Crackdown amid lockdown: Duterte fast-tracks Marcosian delusions of fascist dictatorship with more attacks on press freedom”, May 6, 2020: https://www.karapatan.org/crackdown+amid+lockdown+duterte+fast-tracks+marcosian+delusions+of+fascist+dictatorship+with+more+attacks+on+press+freedom

10 Al Jazeera, “Philippines largest TV network ABS-CBN ordered shut”, May 5, 2020: https://www.aljazeera.com/news/2020/05/philippines-largest-tv-network-abs-cbn-ordered-shut-200505084440098.html

11 Rappler, “ABS-CBN shutdown a ‘betrayal of 11,000 workers,’ labor groups say”, May 5, 2020: https://www.rappler.com/nation/260007-abs-cbn-shutdown-betrayal-workers-labor-groups-statement

12 Philstar, “Rights groups urge Filipinos to stand against move to shut down ABS-CBN”, May 5, 2020: https://www.philstar.com/headlines/2020/05/05/2012008/rights-groups-urge-filipinos-stand-against-move-shut-down-abs-cbn

13 IBON, “ECQ disrupts livelihood of 19M: Millions of working people left behind by poor gov’t response”, May 1, 2020: https://www.ibon.org/millions-of-working-people-left-behind-by-poor-govt-response/

14 Bulatlat, “Metro Manila-centric COVID-19 testing centers present gaps in mass testing, says community doc”, May 4, 2020: https://www.bulatlat.com/2020/05/04/metro-manila-centric-covid-19-testing-centers-present-gaps-in-mass-testing-says-community-doc/

Gebruikt Filipijns president Duterte COVID-19 om sociale beweging de mond te snoeren?
Schuiven naar boven