Ka Bel overleden, een groot verlies voor ons allen

Deze ochtend kreeg ik al vroeg bericht van Marie Hilao-Enriquez, secretaris van Karapatan, de mensenrechtenorganisatie in de Filippijnen: "Am very sad receiving the news of ka bel's death!". Marie is momenteel in Genève, nadat ze vorige week nog voor het ACV in Brussel kwam spreken over de mensenrechtensituatie in de Filippijnen. Ze mailde me meteen ook dat de Filippijnse migrantengemeenschap in Genève al een 'tribute for Ka Bel' aan het plannen was. Het toont hoe graag Ka Bel gezien is, ook in de migrantengemeenschap.

Bij mij thuis staat Ka Bel op een van de foto's die in mijn living hangen. Een foto zoals er veel van hem zijn, naast een brandende pop met de afbeelding van een president. De foto die bij me thuis hangt, nam ik tijdens een betoging eind 2000, toen president 'Erap' Estrada bijna ten val was gebracht, en we in de volksbeweging ook begonnen te voelen dat het ons wel eens echt zou kunnen lukken om daarin te slagen. Ka Bel staat er op zoals ik mij hem altijd zal herinneren: fier, met de vuist gebald, en met schitterende lachende en overtuigende ogen. Ik heb nog zo enkele foto's van hem: Ka Bel op fora over vakbonds- en mensenrechten, Ka Bel in detentie in het ziekenhuis poserend naast de zoveelste inleefreiziger met wie we hem bezochten, Ka Bel aan het speechen tijdens de 1mei-manifestatie of tijdens de alternatieve State of the Nation Address (SONA). Bij die laatste gelegenheden kan ik mij niet herinneren dat hij er ooit in geslaagd is om zich aan de timing van z'n speech te houden. Zijn speechen waren vurig, overtuigd, en waren uiterst militant, en door z'n woede over de vele mistoestanden die hij zag, liepen ze ook wel eens uit de hand. Hij was de enige die het niet schuwde om wel eens de vinger op de wonde te leggen, en uit te leggen waarom sommige mensen naar de bergen trokken om de wapens op te nemen in de guerilla - omdat aan de structurele problemen van het land niets gedaan werd: de ongelijke landverdeling waardoor zoveel mensen naar de stad trokken, een job als arbeider zochten om ook daar uitgebuit te worden,... Ka Bel was op dat vlak onverbeterlijk, ook al wist hij best dat dit soort zaken zeggen in de Filippijnen gevaarlijk is. Ook al spoorde hij de mensen niet aan om naar de bergen te trekken, voor sommigen - en zeker voor het bewind- was het toch een brug te ver. Eens je als solidariteitswerker tagalog begreep, volgde je dan ook echt de speeches van Ka Bel. Dat het regime het o.a. op hem gemunt had, en hij op late leeftijd als parlementair alsnog en opnieuw gearresteerd werd is volkomen onrechtvaardig. Die coup waarvan hij werd beschuldigd, had hij echt wel niet gepland. Zijn arrestatie toonde veeleer de schrik van de bewindvoerders voor de groeiende macht van de brede volks- en arbeidersbeweging, die nu ook in het parlement zetelen, en waarvan Ka Bel zonder enige twijfel één van de boegbeelden was/is en zal blijven.

Als je persoonlijk met hem praatte, veranderde de bulderende speecher in een eenvoudige man die een enorme interesse had in wie je was, wat je deed, ... Toen ik hem leerde kennen, was ik nog maar drie maand in de Filippijnen. Mijn engels was lamentabel en ik begreep nauwelijks een woord tagalog. Ik mocht als observator naar de International Soldarity Affair van KMU, een jaarlijkse internationale conferentie met vakbondswerkers uit heel Azië, Canada, de VS, en uit Europa. Ik was er de enige Belg dat jaar. Ka Bel vroeg me ten voeten uit. En ook al wist ik toen bitter weinig over het vakbondswerk in België en in de Filippijnen, hij moedigde me toch aan om zelf het rapport dat door de solidariteits- en vakbondsgroepen in België was geschreven in het plenum voor te stellen. Ik twijfelde erg of ik dat kon. Toen hij hoorde dat ik de dochter was van een arbeider, wou hij allerlei zaken weten: hoe zat het ploegensysteem in elkaar bij m'n vader, sociale zekerheid, verloning, veiligheid,... Het was zijn (goeie) manier om mij gerust te stellen, en me te laten voelen dat ik daar thuishoorde. Het lukte. Ik stelde het rapport voor, aarzelend weliswaar. Maar ik had het gedaan, en had voor het eerst actief deelgenomen aan de solidariteitswerking met de Filippijnse vakbond KMU.

Daarmee had Ka Bel z'n manier van werken getoond, die ik al zo vaak gezien heb bij de vele vakbondswerkers van KMU die hem zullen opvolgen: door goeie persoonlijke banden te smeden met de mensen, echt om hen te geven, hen kleine verantwoordelijkheden te geven en hen te laten groeien, op hun eigen ritme, werken ze op een sublieme manier aan dat dure woord 'empowerment' dat zo vaak gebruikt wordt, maar dat veel te vaak een lege doos is.

Ka Bel is dood. Maar zijn manier van werken blijft. En dat te weten kan je enkel met dankbaarheid vervullen en hoopvol doen uitkijken naar de toekomst.