Gelijkheid is gezonder

Het onderzoek naar de invloed van ongelijkheid op de volksgezondheid heeft de laatste 10-15 jaar enorme sprongen vooruit gemaakt. Tegenwoordig kan niemand er nog onderuit dat ongelijkheid een uitermate belangrijke factor is voor de volksgezondheid. Vorig jaar was er nog het rapport van de Commission on Social Determinants of Health van de WHO (zie dit artikel) waarin Michale Marmot en co op een overtuigende wijze de 'sociale gradient' in de gezondheid duidelijk maakten: mensen op elke trap van de sociale ladder zijn net iets ongezonder dan de mensen die een trapje hoger staan.

Richard Wilkinson, die andere Britse expert over ongelijkheid in de volksgezondheid, bracht dit jaar een boek uit samen met Kate Picket onder de titel The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better. In dit boek gaan ze diepr in op deze sociale gradient en de gevolgen van ongelijkheid voor een hele rist sociale indicatoren. Het besluit is dat sociale gelijkheid de belangrijkste determinant is van de levenskwaliteit. En dit is geen politiek vlugschrift maar de vrucht van tientallen jaren van wetenschappelijk werk.

Ik vind dat Wilkinson in de analyse te veel de neiging heeft om terug te grijpen naar psychologische verklaringen. Het zit allemaal in het hoofd, heeft te maken met de stress die veroorzaakt wordt door verschillen in sociale status,... . Maar het wetenschappelijk materiaal is zonder meer verbluffend en zet aan tot nadenken.

Er is bijvoorbeeld de conclusie dat iedereen er beter van wordt als de ongelijkheid wordt teruggedrongen. Uiteraard zijn het de armsten die er het meest bij te winnen hebben maar zelfs in de middenklasse en de hogere sociale klassen gaat de gezondheidstoestand erop vooruit als de ongelijkheid afneemt. Dat is een groot verschil met het model van armoedebestrijding of de 'sociale vangnetten' want daarbij zijn het alleen de armen die erbij te winnen hebben.

Wilkinson toont ook aan dat sociale ongelijkheid de drang om te consumeren verhoogt. Bovendien kennen ongelijke samenlevingen langere werkuren. Kortom, ongelijkheid en de kapitalistische economie zijn elkaars beste maatjes.

Omdat Wilkinson en co niet van gisteren zijn en ook wel weten dat wij niet de tijd hebben om boeken te lezen hebben ze ook een website voorzien met een schat aan materiaal waaronder ook deze drie video's die je op een uur tijd inwijden in de problematiek.

En waarom je hierover nog niets gehoord hebt maar de kranten wel vol staan over de Mexicaanse griep? Ik zou het echt niet weten.