Wapenstilstand met foto's


8 mei is een wapenstilstand die niet langer een officiële feestdag is. Het gaat om het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het Belgisch leger heeft toen niet echt veel gepresteerd: de Nazi’s zijn op 18 dagen door ons land getrokken en de enigen die even die opmars hebben kunnen stuiten waren de Marokkaanse tirailleurs in Gembloers.


8 mei is een wapenstilstand die niet langer een officiële feestdag is. Het gaat om het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het Belgisch leger heeft toen niet echt veel gepresteerd: de Nazi’s zijn op 18 dagen door ons land getrokken en de enigen die even die opmars hebben kunnen stuiten waren de Marokkaanse tirailleurs in Gembloers. Twee dagen lang, van 14 tot 16 mei zal de Marokkaanse divisie –een onderdeel van het Franse leger – daar tegen de Duitse pantsers standhouden. Meer nog, op 15 mei trekken de Duitsers zich terug tot in Thorembais, dat is verder dan van waar ze in de aanval waren gegaan.

De slag bij Gembloers zal de militaire geschiedenis ingaan omdat de Duitse pantsers hier voor het eerst sinds ze op 1 september 1939 Polen binnen rolden zullen worden gestopt. Het is de eerste hapering in de Blitzkrieg. De Duitsers verloren er bijna 300 pantsers. 2250 Marokkanen lieten er het leven en liggen nu begraven op het « Franse Kerkhof » van Chastres een buurgemeente van Gembloers.

Maar van ons Belgisch leger zijn dergelijke wapenfeiten in die Tweede Wereldoorlog niet bekend. Vandaar misschien het afvoeren van de wapenstilstand op 8 mei.

Nochtans, we hadden toen een ander leger, in Afrika. De Weermacht ofte Force Publique. Een leger van zwart-afrikanen gecommandeerd door een kleine groep blanke Belgen. En zij hebben wel vier jaar lang gevochten, en gewonnen. Als je in Wikipedia de Tweede Wereldoorlog googled zal je niets vinden over de Kongolese Weermacht en hun inzet in Afrika en Azië. Don’t trust Wikipedia.

De veldslagen van deze Force Publique doken weer op in mijn herinnering  toen ik nog niet zo lang geleden op de Brusselse A Met het boekje vond “Les Corps Expéditonnaires Congolais” uitgegeven door onze ‘service de propagande’, op oorlogspapier en spijtig genoeg daarom met niet zo scherpe foto’s. De historie kende ik al, maar veel van die foto’s niet.

Dit is kort het verhaal van onze Weermacht in Afrika tijdens WO II.

De tocht rond Afrika

 

Vanuit Kongo trok ze ten strijde tegen de Italiaanse fascisten in hun kolonie Abessinië (nu Ethiopië en Eritrea). Bij de stad Saio versloegen zij in 1941 de fascistische troepen en namen daarbij negen Italiaanse generaals, 370 officieren en meer dan vierduizend soldaten krijgsgevangen.

Kongolezen in de woestijn tussen Egypte en Palestina

Een jaar later, in 1942 werd de Weermacht vanuit Boma, aan de Kongomonding, overgebracht naar Lagos in Nigeria. Bedoeling was om in West-Afrika op te rukken tegen het Vichy-regime dat bij het begin van de oorlog de Franse kolonies daar controleerde. Wanneer de Weermacht arriveerde had Vichy zich teruggetrokken en daarop zond men het expeditiekorps naar het Midden-Oosten. In Lagos werden ze ingescheept om rond Afrika te varen en het oorlogsfront van de geallieerden aan het Suez-kanaal te vervoegen. Voor ze de Kaap hadden omzeild vielen er al 25 doden, de omstandigheden aan boord waren net iets beter dan die op een slavenschip. In Aden werden nog eens 75 doodzieke zwarte soldaten achtergelaten en bij de aankomst in Suez moesten 200 mannen dringend worden gehospitaliseerd.

De Kongolese Weermacht lag onder meer in Tell al Kebir (bij het Suez-kanaal). Daar sneuvelde in 1943 korporaal Tambwe, waar alle Kongolese soldaten naar opkeken. Na een kleine revolte werd de Weermacht overgeplaatst naar Palestina.

 

Terreurbestrijding in Palestina

 

De Weermacht was in deze Britse kolonie vanaf 1943 actief ter ondersteuning van de Britten. Op 1 mei 1944 wordt ze officieel overgeplaatst naar Izdud ( nu Ashdod), de haven ter hoogte van Jeruzalem.

De Britten zaten namelijk met grote problemen in hun kolonie. De Europese zionistische kolonisten die ze tot dan toe gesteund hadden, kwamen met terreur in opstand tegen het moederland en wilden een eigen staat. Alle beschikbare manschappen moesten worden ingezet tegen hun terreur, ook die van sommige geallieerden. In dit geval ‘onze’ Kongolezen.

Een overzichtje van die zionistische terreur net voor de officiële overplaatsing van de Weermacht naar Palestina:

Eind januari 1944 zijn er bomaanslagen tegen het plaatselijke kantoor van het Ministerie van Verkeer in Jaffa

3 februari: een mislukte bomaanslag tegen St George’s Cathedral in Jeruzalem (waar de High Commissioner naar de zondagsdienst ging)

12 februari: bomaanslagen tegen het Ministerie van Binnenlandse Zaken (departement  Immigratie) in Jeruzalem, Jaffa, Tel Aviv en Haifa.

14 februari : een moordaanslag tegen een Brits officier en soldaat in de straten van Haifa

24 februari: een bomaanslag tegen het politiecommissariaat van Haifa

26 februari: bomaanslagen tegen kantoren van het Ministerie van Financiën in Jeruzalem, Haifa en Tel Aviv

Maart : herhaaldelijk worden Britse politieagenten vermoord, met als hoogtepunt 23 maart wanneer 8 Britse politieagenten omkomen.

17 mei: een bomaanslag tegen het radiostation in Ramallah.

En het lijstje is nog niet ten einde.
Vooral de zionistische militie Irgun was hierin actief. Ze werd politiek geleid door Menahem Begin, de latere premier van Israël en het militaire oppercommando was in handen van Yeruham Livni, de vader van de huidige Kadima-politica en voormalig minister van BuZa, Tzipi Livni. Livni is hun nieuwe, hebreeuwse, kolonistennaam. Hun eigenlijke naam was Benozovitsj.

Een verhaal dat weinigen nog kennen en waar ik moest aan denken toen ik in dat propaganda boekje de foto zag van ‘onze zwarte jongens’ op 8 mei 1944  op verlof en op stap in Jeruzalem. De foto is niet zo scherp, maar ook de herinnering aan wat ze deden is sterk vervaagd.

Lucas Catherine

Historicus van Vergeten Zaken

Bron: Salon van Sisyphus