Piedad Córdoba, sleutelfiguur voor de vrede in Colombia

Verslag van een blitzbezoek aan Brussel

Als ik haar ontmoet in de lobby van een Brussels hotel heeft ze juist een blauwe Chimay achterovergeslagen. Van 't fleske. Piedad Córdoba is van geen kleintje vervaard. Ze heeft al een kidnapping en twee moordpogingen achter de rug. Dat levert haar in België een risicograad 2 op, en recht op politiebescherming.

Córdoba is op Europese tournee “voor een humanitair akkoord en voor vrede in Colombia”. De ene dag in België werd verzorgd door Arlac/intal en Oidhaco (een mensenrechtenorganisatie voor Colombia), met op het menu ontmoetingen in het Europees Parlement (o.a. met Louis Michel en met Lothar Bisky, leider van de communistisch/groen-linkse fractie GUE/NGL en van Die Linke), een persconferentie en een conferentie aan de ULB.

De sociale wortels van het conflict

Piedad Córdoba werd 55 jaar geleden geboren in Medellín. Ze studeert rechten, met een specialisatie in arbeidsrecht. In 1988 wordt ze voor het eerst verkozen, als gemeenteraadslid, op de lijst van de Liberale Partij. Via de Kamer komt ze uiteindelijk in de Senaat terecht, waarvoor ze verschillende keren herverkozen wordt. Haar thema's: vrouwenrechten, rechten van minderheden, mensenrechten, corruptiebestrijding. De laatste jaren kwam daar een wel heel speciale missie bij: bemiddelaar tussen de Colombiaanse regering en de guerrilla van de FARC voor de vrijlating van gevangenen (zie kader).

We kennen Colombia vooral van de drugsteelt en -handel, van het geweld en de afrekeningen. Maar er is meer. “Colombia laat een vreselijk beeld van humanitaire rampspoed zien, zegt Córdoba. 18 miljoen Colombianen zijn arm (op een bevolking van 45 miljoen). Het gewapend conflict leidde tot 5 miljoen intern ontheemden, en 3,5 miljoen mensen ontvluchtten hun land omwille van de oorlog en de armoede. De laatste 15 jaar 'verdwenen' meer dan 200.000 mensen, en meer dan 5000 werden vermoord door leger, politie en paramilitairen. Je ziet meteen het grote belang om tot vrede te komen.”

Ook al staat de guerrillabeweging FARC op de lijst van “terroristische organisaties” in de VS en in de EU, Córdoba benadrukt dat vrede er maar kan komen door middel van een dialoog met hen. “Dat betekent een breuk met het beleid van de regering", legt de senatrice uit, "die alleen maar aanstuurt op een militaire oplossing. We moeten uitgaan van het duidelijk politiek karakter van het gewapend conflict, en van zijn onweerlegbare sociale wortels.”

Naar een onderhandelde oplossing?

Met de “Colombianen voor de Vrede” heeft Piedad Córdoba een politiek platform uitgewerkt. “De oplossing van het conflict bestaat niet alleen in het neerleggen van de wapens. Een agenda voor vrede moet de volgende grote nationale thema's aanpakken: de democratisering van het politiek systeem, een oplossing voor de concentratie van het landbezit in slechts enkele handen, en het creëren van jobs.”

Op de vraag of de rechtse regering van president Uribe hiervoor openstaat, antwoordt Córdoba: “Ik denk niet dat een regering en een parlement met zo'n hoog percentage mensen verkozen door paramilitarisme en fraude, die politieke wil kan hebben.” De senatrice geeft er nog een sneer bovenop: “In plaats van zich bezig te houden met het oplossen van de werkloosheid – het hoogste cijfer van Latijns-Amerika – houdt de regering Uribe zich onledig met verhaaltjes over de laptop van Reyes (de topcommandant van de FARC die twee jaar geleden werd vermoord bij een legeraanval, nvdr), die bewijzen zou bevatten over banden met het terrorisme. Daarover bazelen is een manier om het niet te moeten hebben over de realiteit van het land.”

En wat met de FARC, zijn die wél bereid om een vreedzame uitweg uit het conflict te zoeken? Tijdens haar vele contacten in verband met de vrijlating van gijzelaars heeft Piedad Córdoba bij de guerrilla inderdaad die bereidheid gezien, zegt ze. De FARC liet mensen vrij “om aan de Colombiaanse maatschappij te tonen dat het mogelijk is om akkoorden te sluiten, en om langs die weg uiteindelijk uit de oorlog te stappen”.

Piedad Córdoba gaat nog even in haar hotelkamer uitrusten van een drukke dag, alvorens naar de ULB te trekken voor de conferentie van Arlac/intal en Comac. Lina Yepes, haar assistente, komt meteen weer naar beneden: “Als ik haar niet alleen laat op haar kamer, blijft ze heel de tijd doorpraten in plaats van wat te rusten”, zegt ze lachend. Er wordt vandaag misschien te gemakkelijk over straffe madammen gesproken, maar Piedad Córdoba, wel, dàt is er toch een, hoor!

 

Piedad Córdoba en de humanitaire uitwisseling van gevangenen

Vooruitgang op de weg naar een onderhandelde oplossing van het conflict passeert voor Piedad Córdoba langs humanitaire akkoorden, zoals de uitwisseling van gevangenen om humanitaire redenen. “Het lijden van vastgehouden militairen, van politiek gevangenen en van hun families moet zo snel mogelijk worden verlicht”, luidt het. En met succes, toch voor wat betreft vrijlatingen door de FARC:

• In 2008 slaagt Piedad Córdoba er samen met de Venezolaanse president Hugo Chávez in om de vrijlating van een groep gevangengenomen politici te bekomen.
• In februari 2009 krijgt ze met de “Colombianen voor de Vrede” opnieuw een groepje gijzelaars van de FARC vrij.
• En begin dit jaar verkrijgt ze de vrijlating van twee militairen: José Daniel Calvo, die 11 maand vastzat, en Pablo Emilio Moncayo, die 12 jaar vastzat.

Select ratingCancel ratingPoorOkayGoodGreatAwesome