Mijnbouw in Rapu-Rapu kleurt zee rood

Filippijnse boeren en vissers vechten voor hun levensonderhoud, gezondheid en milieu

In februari 2007 voerde een team van het Filippijnse onderzoekscentrum IBON een studie uit over de gevolgen van het mijnbouwproject in Rapu-Rapu en de aangrenzende gemeente, Prieto Diaz. Ze werden hierin bijgestaan door een lokale organisatie en de gemeentelijke priester. Het resultaat is een verhaal over mensen die vechten voor hun eiland en de toekomst van hun kinderen, over mensen die een lange en bittere strijd aangingen. Een strijd die ze bleven voeren ondanks pogingen van het management van Lafayette om verdeeldheid te zaaien, ondanks het rookgordijn dat de overheid ophing ter verdediging van het bedrijf en ondanks de flagrante miskenning van hun benarde situatie door het Arroyo-regime.

Waarom we het deden

Lafayette Philippine Incorporate (Lafayette) is een Australisch mijnbedrijf dat in april 2005 startte met polymetallische mijnbouw in Rapu-Rapu. De overheid had het bedrijf de nodige licenties bezorgd zonder echt overleg of grondige milieu-effectrapportage. Bovendien kreeg het bedrijf het statuut van economische zone (ecozone), waardoor het bedrijf 6 tot 8 jaar geen belastingen hoeft te betalen in ruil voor investeringen. Het project werd het boegbeeld van het nationale Mineralenbeleid en illustreert de agressieve wijze waarop de regering buitenlandse investeerders tracht aan te trekken voor mijnbouw.

De leiders van de boeren- en vissersgemeenschappen veroordeelden de activiteiten van Lafayette op hun eiland. Samen met verschillende niet-gouvernementele organisaties en de kerk protesteerden ze tegen de aanwezigheid van het mijnbouwbedrijf en trachtten ze de vermeende economische voordelen ervan te weerleggen. Er was nood aan een studie die de impact van de mijnbouwactiviteiten op hun bestaansinkomen en hun gezondheid en het milieu in Rapu-Rapu en Prieto Diaz in kaart zou brengen. Met de studie wilden de onderzoekers ervaringen en verhalen vastleggen van de mensen die direct of indirect getroffen werden door de mijnbouwactiviteiten en gegevens verzamelen over de concrete gevolgen voor de bewoners van het getroffen gebied.

Mensen aan het woord

Het onderzoeksteam was samengesteld uit drie medewerkers van IBON en een lokale activist. Zowel voor als na het veldwerk werd de juistheid van de verzamelde informatie gecontroleerd en de werden de gegevens getoetst aan die van verschillende ministeries. De data werden verzameld via discussies in focusgroepen, interviews met informanten en een studie van vooraf geselecteerde gebieden in Rapu-Rapu en Prieto Diaz.

Uit de studie bleek dat zo’n 4473 gezinnen in Rapu-Rapu en 2898 in Prieto Diaz nadeel ondervonden van Lafayettes activiteiten. Het gaat voornamelijk om gezinnen van landbouwers en vissers die afhankelijk zijn van de zee voor hun levensonderhoud. De fiscale vrijstellingen die toegekend werden in het kader van de Mijnbouwwet van 1995, en het Ecozone-statuut zorgden ook voor een sterke daling van inkomsten voor de lokale en nationale overheden.

Het Rapu-Rapu Polymetallic Mining Project heeft ook vandaag nog een impact op het inkomen van de eilandbewoners, en tot op zekere hoogte op die van Prieto Diaz. De vergiftiging van vissen, schelpen en mariene organismen tengevolge van mijnbouw leidt tot een wekelijks inkomstenverlies van 33,3% tot 89%. Niet alleen de verarming van de zeefauna, maar ook de aantasting van beschikbaar water voor de landbouw, hebben een invloed gehad op het inkomen van de mensen in de onderzochte gebieden. Velen zagen zich genoodzaakt om zich aan te passen. Sommigen gaan vaker vissen, anderen trachten hun inkomen aan te vullen met allerlei gemeenschapsklusjes of migreren naar andere gebieden in de hoop daar een job te vinden in de informele sector, bijvoorbeeld als timmerman of fietstaxibestuurder.

Mensen die in de buurt van de mijn wonen, getuigden ook dat kinderen en vissers last hebben van allerlei huidaandoeningen. De bewoners van Tinopan gaven aan dat ze ademhalingsproblemen ondervinden wanneer de wind uit de richting van de mijn komt.

Wat we hebben geleerd

Het Rapu-Rapu-onderzoek leverde kostbare informatie op. Niet alleen werden de doelstellingen van het veldonderzoek behaald, ondanks de moeilijkheden en bedreigingen vanwege militairen in het gebied, maar het onderzoek bevestigt ook de analyse van IBON over de impact van private mijnbouwbedrijven op de lokale bevolking in arme landen zoals de Filippijnen.

Het onderzoeksteam was getuige van de inspanningen die het bedrijf leverde om de bewoners voor zich te winnen. Er werden fora georganiseerd om tal van sociaal-economische projecten in de kijker te zetten. De beloofde economische ontwikkeling moest het wantrouwen bij de bewoners wegnemen. De onderzoekers konden ook getuigen hoe het bedrijfsmanagment poogde de gemeenschap te verdelen, door beloften te doen in verband met werk en elektriciteit. Ze stelden vast hoe de bewoners van Malobago, een gemeenschap in de buurt van de mijn waar een aantal van Lafayettes arbeiders woonden, geheimzinnig werden behandeld en hoe ze werden bespied door een medewerker van het bedrijf tijdens een van de groepsdiscussies.

Dankzij het veldonderzoek kreeg de strijd in het gebied een menselijk gezicht. De discussies waren zeer vruchtbaar door de verscheidenheid aan meningen, percepties en ervaringen van mensen die duidelijk kennis hebben van de omgeving. De onderzoekgegevens en verhalen van bewoners hielpen milieu-activisten en allerlei organisaties om de situatie in het gebied onder de aandacht te brengen op nationale en internationale fora. Op die manier ondersteunden ze de strijd van het volk.

De strijd gaat door

Lafayette werd in 2008 failliet verklaard na een nieuwe lekkage in oktober en een mislukte poging tot herkapitalisatie, maar werd door de Filipijnse regering niet aansprakelijk gesteld voor haar overtredingen tegen de bewoners van Rapu-Rapu en Sorsogon. De mijnbouwactiviteiten werden overgenomen door Korean Resources Inc (Kores) en LG International Corporation met de Maleisische Smelting Corporation Berhad en andere investeerders. De uitbaters van de mijn en het verwerkingsbedrijf maken nog steeds gebruik van dezelfde schadelijke afvalverwijderingsmethoden. Bewoners klagen nog steeds over dermatologische problemen en het aantal klachten over ademhalingsproblemen is toegenomen. De inkomstenverliezen die de bewoners aan IBON rapporteerden in 2007, zijn in de afgelopen twee jaar nog gestegen. Vissers in het gebied schatten dat de visvangst in de wateren van Rapu-Rapu vorig jaar (2009) daalde met maar liefst 90%.

Dankzij hun voortdurend en standvastig verzet waren de mensen van Rapu-Rapu en Prieto Diaz in staat Lafayette van het eiland te verdrijven. De strijd gaat echter door, want vandaag hebben de bewoners opnieuw te maken met nieuwe eigenaars die menen op een verantwoorde manier te handelen. De gemeenschapsleiders en inwoners betwisten dit echter en, met de steun van organisaties, milieu-activisten en leden van de Kerk, strijden ze verder tegen de activiteiten van het Rapu-Rapu Polymetallic Mining Project en andere geplande mijnbouwactiviteiten op dit kleine eiland, hun enige thuis.

 

Glenis. C. Balangue is onderzoeker bij IBON

 

Select ratingCancel ratingPoorOkayGoodGreatAwesome