Mijn indrukken uit Bolivia

Bolivia is sterk veranderd. In La Paz woon ik een receptie bij, gegeven door de Cubaanse ambassadeur. Mojitos, buffet, dansen, veel ambiance. Waar bevinden wij ons? In de feestzaal van... het Boliviaanse leger. Jazeker, hetzelfde leger dat Che vermoord heeft.

Bolivia is veranderd, maar niet iedereen heeft het goed voor met het land. Samen met progressieve intellectuelen uit een vijftiental landen ben ik naar hier gereisd. We willen ons van de toestand vergewissen. Onze groep telt ondermeer Frei Betto, Ernesto Cardenal, Ramsey Clark, François Houtart, Luis Britto Garcia, Pascual Serrano... Enkele ontmoetings- en uitwisselingsdagen met Boliviaanse intellectuelen, vertegenwoordigers van de Indiaanse gemeenschappen, kunstenaars, ... staan, op het programma.
De situatie is gespannen. Rechts stuurt aan op een afscheiding van de rijke gebieden in het Oosten. Om dit manoeuvre te verijdelen, riep president Evo Morales, halverwege zijn mandaat, op tot een herroepingreferendum op 10 augustus. Een soort vertrouwensstemming. Hij zet zijn mandaat op het spel, maar ook dat van de departementsprefecten, met inbegrip van diegenen die tot de oppositie behoren. Rechts probeert het referendum te saboteren en men vreest voor incidenten... Wij gaan na wie er achter deze incidenten zit, welke rol de Verenigde Staten hierbij spelen, de CIA, een wel erg vreemde ambassadeur en ook Europa...

Eén Boliviaan op vier moet emigreren

Sterke indrukken. Om te beginnen vooral fysieke: La Paz ligt 3.600 meter hoog, de luchthaven op 4.000 meter. Wij komen 's nachts toe en we kampen met zuurstoftekort, wij staan op het punt flauw te vallen. De zeer vooruitziende jongeren die ons verwelkomen, laten ons rustig gaan zitten, zorgen voor onze bagage en laten ons op adem komen.

De eerste dag wordt een rustdag, om te acclimatiseren. Met Luis, een Venezolaanse vriend, maken wij een kleine wandeling, met kleine pasjes van de ene bank naar de andere, in één van de mooiste hoofdsteden van de wereld. Stel u een grote kom voor met rondom majestueuze bergen, de Huayna Potosí (6.094 m) en de Nevado Illimani (6.460 m), niet ver van het Titicacameer, het hoogst gelegen bevaarbare meer van de wereld. Hier kookt het water bij 80°. En alle straten zijn hellingen.

Wat opvalt in La Paz, in elk geval in de winter, is het zachte klimaat, zonnig en fris. En de vriendelijkheid van de mensen. Overal word je vriendelijk onthaald, met een soort rustige sereniteit. De Indianen dragen zware kleren met prachtige bontgekleurde sjaals en kleine grappige bruine, zwarte of grijze bolhoedjes. Soms dragen zij ook indrukwekkende vrachten. De Indianen vertegenwoordigen twee derde van de totale bevolking.

Het belang van de Indiaanse gemeenschappen

"Een Indiaan president? De blanke, racistische oligarchie accepteert hem nog steeds niet.", vertrouwt Evo ons toe. In feite ben ik de grote rijkdom van de Indiaanse erfenis beginnen begrijpen nadat ik met enkele Boliviaanse vrienden Tiwanaku, de hoofdstad van een vroeger Incarijk, heb bezocht...

Wij bevinden ons op het hoogste plateau van de Altiplano, omgeven door bergen. Hier leven de Indianen van landbouw en veeteelt, in zeer moeilijke omstandigheden. Geen wolkje aan de hemel, ongelooflijk zuivere lucht, men voelt nog de koude van de nacht.

Tiwanaku was vroeger een reusachtige stad, de opgravingen zijn nauwelijks begonnen. Een honderdtal Indianen uit de streek restaureren de tempel, een enorme terraspiramide. Een zeer hoge beschaving verwezenlijkte deze gebouwen. Ze steunde daarbij op een doorgedreven astronomische kennis. Zij kende ook metaal- en textielindustrie. Men verbouwde meer dan tweehonderd verschillende soorten maïs en vierhonderd soorten aardappelen; één soort ervan kon ingevroren worden en bleef 10 jaar eetbaar. Het irrigatiesysteem was zeer geperfectioneerd, met een zodanig precieze helling, dat de stenen het water verwarmden, zodat het niet kon bevriezen. Het systeem was zodanig perfect, dat de minister van Landbouw het nu terug gaat gebruiken om de terraslandbouw te ontwikkelen. Het water is zeldzaam hier, een ware schat!

Een oude Indiaan voert met onze kleine groep een rituele ceremonie uit, een soort offer van kleine symbolische voorwerpen, om de eenheid met het Heelal te vieren en onze wensen te verzamelen. Ontroering. Het gaat hier niet om op de ophemeling van het verleden om het verleden, maar om de herinnering en de waarden te behouden om ze te kunnen integreren in de nieuwe samenleving. Een Boliviaanse journalist legt ons het belang van de gemeenschap uit: "Het is een zeer sterk element van Bolivia. Volgens de internationale statistieken heeft een Boliviaanse landbouwer een gemiddeld inkomen van 50 dollar per jaar. We kunnen evengoed zeggen dat hij dood is! Behalve als men begrijpt dat de gemeenschapseconomie hier de basis van ons leven is." Kortom, een kostbare erfenis die niet verloren mag gaan.

Het lot van de Bolivianen die emigreren...

Ook zeer sterke indrukken over de sociale realiteit van dit land: in La Paz wonen de hogere klassen in het lagere gedeelte van de stad, op 3.000 m, waar men gemakkelijker ademt. De lagere klassen echter wonen in El Alto (onnodig te vertalen!): 4.000 m. Kleine winkeltjes, een beetje artisanaat, een beetje veeteelt op de hoge plateaus... Het leven is hier moeilijk!

Bolivia is het tweede armste land van Latijns-Amerika en één op vier van zijn inwoners emigreert. Waarom? Dit land werd eeuwenlang gekoloniseerd door Spanje. Al de opbrengsten van de mijnrijkdommen, verkregen door moordende arbeid van "bijna" slaven, werden vervoerd naar Europa. Gedurende tientallen jaren hebben een handvol rijken geprofiteerd van het gas en de olie, maar meer nog enkele multinationale ondernemingen, Europese ondermeer. Het noorden heeft het zuiden leeggezogen. En wat overbleef, was en is ellende.

En de conflicten. Evo Morales, reeds twee en een half jaar president, is niet uit de hemel komen vallen. Hij is het resultaat van jarenlang verzet van arbeiders en boeren. De Indiaanse gemeenschappen zijn altijd uitgebuit, uitgesloten, vernederd geweest door een blanke, racistische elite, verbonden met de Verenigde Staten en Europa. Dat is de oorzaak van armoede en onderontwikkeling. Maar als de Bolivianen in Europa handeltjes opzetten om te kunnen overleven, worden zij behandeld als criminelen en in de gevangenis gegooid. Zelfs kinderen! Evo Morales heeft de moed gehad om de recente "Richtlijn van de Schande" aan te klagen. Deze laat toe dat alle Europese landen deze misdadigers, pardon, deze immigranten, voor een periode van maximum achttien maanden mogen sluiten.

Net voordat ik vertrok, ontmoette ik in Brussel enkele geïmmigreerde arbeiders, voornamelijk Latijns-Amerikanen. Zij strijden al maanden voor het bekomen van papieren, voor hun rechten en hun waardigheid. Zij staan tegenover ministers die potdoof blijven. Om gehoor te krijgen, zijn ze verplicht hun leven in gevaar te brengen met hongerstakingen en bezettingen van bouwkranen... Zij appreciëren heel erg Evo's brief aan de Europese Unie en hebben mij gevraagd een woordje van dank over te brengen aan de Boliviaanse president. Ik heb dit volbracht. Een glimlach op zijn gelaat.

Wanneer men hier de armoede ziet, de povere lonen, het gebrek aan industrie, dan verstaat men waarom vele Bolivianen wel moeten emigreren. Maar als men nog verder nadenkt, dan verstaat men ook dat Europa een vuile hypocriet is die een zware verantwoordelijkheid draagt voor deze emigratie. Hierop zullen wij nog terugkomen...

Wat heeft Evo verwezenlijkt?

Laat ons eerst eens kijken wat Evo zoal verwezenlijkt heeft op twee en een half jaar tijd... Hij heeft olie en gas genationaliseerd. Willen jullie weten waarom de media de Colombiaanse president Uribe ophemelen en kwaad spreken over Evo Morales? Heel simpel. De eerste heeft de taksen voor de multinationals verminderd van 14 % naar... 0,4 %. Om het voor deze multinationals gemakkelijker te maken, hebben zijn paramilitairen vier miljoen boeren van hun grond verjaagd. De tweede heeft het gewaagd om aan de Boliviaanse natie de rijkdommen terug te geven, die haar toebehoren, en zo de armoede te bestrijden.

Evo Morales heeft de petroleumindustrie genationaliseerd. Hierdoor heeft hij de staatsinkomsten vijf maal groter gemaakt en zich de middelen verschaft, om meest dringende noden te verlichten: het analfabetisme is met 80 % verminderd, een deel van de kinderen die op straat werkten, gaat terug naar school. Hij richtte scholen op in het aymará en quechua (Indiaanse talen) die reeds 20.000 diploma's hebben uitgereikt. Er is reeds voor de helft van de Boliviaanse bevolking gratis gezondheidszorg, een waardig pensioen voor de 60-plussers, krediet aan 0 % voor producten als maïs, graan, soja en rijst. Venezuela kwam ter hulp met zesduizend computers, vooral voor scholen. Dank zij Cubaanse hulp konden 260.000 personen geopereerd worden aan de ogen. Elders in Latijns-Amerika zouden deze mensen veroordeeld zijn tot blindheid omdat ze arm zijn.

Bovendien werden de openbare investeringen flink opgevoerd om de economie te ontwikkelen. Bolivia heeft zijn fiscaal tekort aangevuld, de helft van de buitenlandse schuld terugbetaald (van 5 naar 2,2 miljard dollar), een kleine financiële reserve aangelegd, de tewerkstelling in de mijnen en de metaalindustrie verviervoudigd en de productie en de inkomsten van deze industrieën verdubbeld. Het bruto nationaal product van de industriesector is gegroeid van 4,1 tot 7,1 miljard dollar in drie jaar tijd. Duizend tractoren werden verdeeld onder de boeren en er werden nieuwe wegen aangelegd.

Kortom, Bolivia gaat vooruit. Niet vlug genoeg, zeggen sommigen. Volgens hen reageert Evo niet krachtig genoeg tegen rechts en de grote eigenaars. Dit is een debat dat moet gevoerd worden door hen die ter plaatse wonen en de situatie, de mogelijkheden en de gevaren kunnen beoordelen. Wij weten dat "Men moet maar..." niet volstaat om een land uit armoede en afhankelijkheid te halen. Men dient rekening te houden met de krachtsverhoudingen: de rechtse oppositie is zeer bedrijvig en saboteert. Men moet rekening houden met het leger: zullen alle militaire kopstukken loyaal blijven tot het einde?

Een andere negatieve factor: "Het Gerecht blijft volledig corrupt." Dat vertrouwde een hoge magistraat in La Paz mij toe. "Het is een oude kaste die zichzelf en de belangen van de rijken beschermt. Het gaat hier om een echte business. Wij hebben nochtans gedreigd met de onmiddellijke afzetting van elke rechter die op heterdaad wordt betrapt. Maar het is een moeilijk gevecht."

En precies op het ogenblik dat ik daar was, heeft Justitie zeer sterk de rechtse oppositie geholpen; zij probeerde door een juridische strijd het referendum te verhinderen. Maar er bestaat een nog veel groter gevaar dan het Gerecht...

Verscholen achter rechts, bereiden de Verenigde Staten een burgeroorlog voor

Dit is de nieuwe truc van de Verenigde Staten. Zij weten dat zij geen bezettingsoorlog kunnen winnen en daarom nemen zij hun toevlucht tot de indirecte oorlog, een oorlog met tussenpersonen. Vandaag bestaat de strategie van Washington in het uitlokken van een burgeroorlog in Bolivia. Zo komt het dat de provincies die door rechts gecontroleerd worden en waarin uitgestrekte landbouwbezittingen liggen die gelieerd zijn met multinationals en waar ook het merendeel van de gas- en petroleumreserves in de grond zit, de provocaties opvoeren om een afscheuring voor te bereiden.

Ik heb persoonlijk de geheime acties van de grootmachten bestudeerd om Joegoslavië te doen uiteenspatten. In enkele interviews heb ik hierop de aandacht getrokken van de Bolivianen: Washington dreigt hun land te veranderen in een nieuw Joegoslavië.

Dit zijn de ingrediënten van de VS-acties: 1. Massale investeringen door de CIA. 2. Een ambassadeur die gespecialiseerd is in destabilisering. 3. Ervaren fascisten. Met deze ingrediënten kan men een staatsgreep voorbereiden of een burgeroorlog. Of... beide.

Eerste ingrediënt. De CIA investeert volop in Bolivia, zoals in Venezuela. Zoals gewoonlijk verbergt ze zich daarbij achter USAID, National Endowment for Democracy, Institut Républicain International, enz. De rechtse separatistische organisaties worden overvloedig gesubsidieerd. Zo heeft USAID Juan Carlos Orenda gefinancierd; hij is raadsman van het extreemrechtse Burgercomité van Santa Cruz en de auteur van een plan dat de afscheiding van deze provincie voorziet. Maar USAID financiert ook discretere organisaties om verwarring te zaaien en om anti-Evo propaganda voor te bereiden. Aan de San Simón-universiteit van Cochabamba heeft de Fondation du Millénaire 155.000 dollar gekregen om de nationalisering van het gas te bekritiseren en het neoliberalisme te verdedigen. Dertien jonge rechtse Boliviaanse leiders werden naar Washington uitgenodigd om vormingen te volgen: prijskaartje 110.000 dollars. In de volkswijken van El Alto, lanceert USAID programma's om "de spanningen te verminderen in de zones met sociale conflicten". Lees: links in diskrediet te brengen. Miljoenen dollars werden gestort voor allerlei organisaties, studentengroepen, journalisten, politici, magistraten, intellectuelen, zakenlui. De Spaanse Volkspartij (Partido Popular) met José María Aznar, neemt deel aan deze manoeuvres.

Tweede ingrediënt. Van waar komt Philip Goldberg, de huidige ambassadeur van de Verenigde Staten in Bolivia? Van Joegoslavië. Daar heeft hij een rijke ervaring opgedaan over hoe men een land kan laten uiteenvallen. Van 1994 tot 1996 heeft hij in Bosnië gewerkt voor ambassadeur Richard Holbrooke, één van de strategen van de desintegratie. Daarna heeft hij de opstand in Kosovo aangemoedigd en de scheiding tussen Servië en Montenegro. Een expert, daar mag men zeker van zijn. En hij blijft niet aan de kant staan. Zoals de Argentijnse journalist Roberto Bardini vertelt: "Op 28 juni 2007 werd een twintigjarige Amerikaanse, Donna Thi, uit Miami, aangehouden in de luchthaven van La Paz, omdat zij getracht had om 5.000 kogels van kaliber 45 het land binnen te smokkelen. Bij de douane had zij die aangegeven als ‘kaas!'. Bij de terminus werd zij opgewacht door de vrouw van kolonel James Campbell, de chef van de militaire missie van de VS-ambassade in Bolivia. VS-ambassadeur Philip Goldberg is onmiddellijk tussengekomen om haar vrijlating te bekomen; hij zei dat hier ging om een ‘onschuldige vergissing'. De munitie, zo zegde hij, moest enkel dienen voor sport en spektakel. In maart 2006 heeft een andere Amerikaanse staatsburger uit Californië, Triston Jay Amero (25 jaar), alias Lestat Claudius, drager van 15 verschillende identiteitsdocumenten, driehonderd kilo dynamiet laten ontploffen in twee hotels in La Paz."

Waarom heeft men Goldberg overgeplaatst van de Balkan naar Bolivia? Ik ben er zeker van: om van dit land een nieuw Joegoslavië te maken. Separatisme is een voorkeursmethode van de VS om de controle over de natuurlijke rijkdommen of over strategische gebieden over te nemen wanneer de regeringen zich te onafhankelijk opstellen en zich te veel afzetten tegen de multinationals.

Derde ingrediënt. Ervaren fascisten. In Bolivia heeft Goldberg openlijk Kroatische zakenlui die de afscheiding voorstaan, gesteund en met hen samengewerkt; vooral met Branko Marinkovic, lid van de Federatie van vrije ondernemers van Santa Cruz (de separatistische provincie). Hij is een machtige grootgrondbezitter, en hij trekt ook aan de touwtjes van de Transporte de Hidrocarbures Transredes (actief voor Shell). Hij beheert de 6.000 km lange gas- en oliepijplijnen die naar Chili, Brazilië en Argentinië lopen.

Wanneer zijn deze mannen vanuit Kroatië naar Bolivia gekomen? We moeten eraan herinneren dat Hitler gedurende de Tweede Wereldoorlog een fascistisch Groot Kroatië gecreëerd heeft. Zijn handlangers (de Oustachis) hebben er uitroeiingkampen opgericht (één ervan zelfs speciaal voor kinderen!) en zij hebben een verschrikkelijke genocide aangericht onder Serviërs, joden en zigeuners. Na hun nederlaag, hebben de Kroatische kerk en het Vaticaan vluchtlijnen uitgewerkt voor Kroatische fascistische criminelen (en voor Klaus Barbie). Van Kroatië naar Oostenrijk en vervolgens naar Rome. En van daar naar Argentinië, Bolivia en de Verenigde Staten.

Als men weet dat Franjo Tudjman en de leiders van het "nieuwe" Kroatië¨, opgericht in 1991, de vroegere Kroatische criminelen van de Tweede Wereldoorlog hebben gerehabiliteerd, dan wil men ook weten of Mijnheer Marinkovic heel dit fascistische verleden negeert, of eenvoudigweg dezelfde methodes gebruikt op de plaats waar hij nu is. Van de VS weten wij dat zij een groot aantal nazimisdadigers en -spionnen uit de Tweede Wereldoorlog hebben gerecupereerd en gerecycleerd. Deze netwerken bewijzen nog steeds hun nut.

Wat zit er achter het separatisme?

Ziezo, alle ingrediënten zijn klaar om Bolivia uiteen te laten vallen... De dollars van de CIA, de specialisten in het uitlokken van burgeroorlogen, de gerecycleerde fascisten en zakenlui. Deze burgeroorlog zou in werkelijkheid de belangen van de multinationals dienen. De internationale publieke opinie moet hem absoluut beletten.

De Bolivianen hebben het recht om zelf te beslissen over hun lot. Zonder de CIA. Een afscheuring zou enkel een elite bevoordelen. De Braziliaanse schrijver Emir Sader heeft zopas heel correct geschreven: "Het racisme neemt vandaag ondermeer de vorm separatisme aan. Het omvat pogingen om territoria voor het blanke ras af te bakenen, door zich de rijkdommen die aan de natie en het volk toebehoren toe te eigenen en te privatiseren. Wij kenden deze pogingen reeds onder de vorm van rijke wijken die zich trachten te definiëren als aparte gemeenten. Dan blijft het deel van de belastingen dat verplicht op hun enorme rijkdommen geheven wordt, in hun portefeuille. Zo kunnen ze de voordelen vergroten van hun verschanste wijken waarbinnen ze hun bevoorrechte levensstijl willen isoleren en beschermen met behulp van privé-bewaking. (...) Het separatistische referendum is een oligarchische, racistische en economische manifestatie om het vruchtgebruik van de rijkdommen van Santa Cruz behouden voor hun eigen profijt. De machthebbers willen bovendien beletten dat de regering van Evo Morales de landbouwhervorming doorzet en uitbreidt over het hele land."

Deze autonomie komt er in feite op neer dat de rijke blanken die Bolivia al sinds altijd hebben gecontroleerd, weigeren geregeerd te worden door de niet-blanke meerderheid van het Westen van het land. Wanneer men spreekt over autonomie, dan antwoordt Evo Morales: "Laat ons spreken over autonomie, niet voor de oligarchie, maar voor de volkeren die samen met ons strijden. De separatistische groepen die zojuist hun privileges verloren hebben, waren reeds zeer lange tijd in het Paleis. Zij hebben geregeerd en toegelaten dat men ons land plunderde, onze natuurlijke rijkdommen en zelfs onze grondstoffen. Zij stemden eveneens in met de privatisering van onze ondernemingen en nu zouden zij willen terugkeren naar dit systeem. Zij tonen waar het echt om gaat: de economische controle." Maar niet enkel de Verenigde Staten azen op Bolivia...

De Europese schijnheiligheid

Wie heeft "alle ellende van de wereld" veroorzaakt?
Mensen zonder papieren worden vervolgd en Europa zucht als een patrones: "Wij kunnen toch niet alle ellende van de wereld binnenhalen." Echt? Maar in werkelijkheid zijn het wel jullie die deze ellende hebben geschapen! Jullie Karel V, jullie Lodewijk XIV, jullie Elisabeth I en jullie Leopold II hebben feestelijk de "wilden" uitgemoord om hun rijkdommen te stelen! De economische ontplooiing van het Europese kapitalisme is gebaseerd op deze plundering. Tot op de dag van vandaag, zijn jullie mijnbedrijven, landbouwondernemingen en andere niet gestopt met het plunderen van grondstoffen zonder ze te betalen. Jullie zijn nooit gestopt met de overheersing en de omvorming van de lokale economie en de blokkering van de regionale ontwikkeling! Zijn jullie het niet die een Schuld hebben tegenover het Zuiden? Is dit het verleden? In de media houden de Europese verantwoordelijken ervan te vertellen, dat zij momenteel slechts het goede willen voor Latijns-Amerika en de derde wereld... "Zo vals als wat", vertrouwt Pablo Solon mij verontwaardigd toe. Hij vertegenwoordigt Bolivia in de handelsonderhandelingen tussen Latijns-Amerika en de Europese Unie "Bolivia heeft het overduidelijk gezegd. Voor de onderhandelingen hebben wij gezegd, dat wij niet zullen onderhandelen over een verdrag "stijl vrije handel". En wij hebben onze meningsverschillen inzake diensten, investeringen, intellectuele eigendom en openbare goederen, kenbaar gemaakt. De Commissie heeft ons verzekerd dat deze punten aan bod zouden komen bij de onderhandelingen. Men zou ons, in tegenstelling met de "anderen", geen eenvormig model opdringen. Maar toen we bijeenkwamen met Peter Mandelson, de Europese commissaris voor Handel, zei hij ons op categorieke en dwingende manier: ‘Dit is een vrijhandelsverdrag. Ofwel accepteren jullie het, ofwel staan jullie buiten de onderhandelingen.' Ik heb persoonlijk geantwoord dat wij onszelf niet gingen uitsluiten, maar dat wij wel onze standpunten tot het einde toe zouden verdedigen. Want Bolivia heeft veel industrieën te verdedigen: staal, plastiek, papier, enz. Zij hebben beschermingsmechanismen nodig zoals dit het geval was bij de opkomst van de Europese industrieën."

Europa toont zich inderdaad hyperdominant en arrogant. Het tracht aan heel Latijns-Amerika en de Caraïben de stopzetting van de subsidies voor de ontwikkeling van de locale producten op te dringen. Europa eist de opheffing van invoerrechten, maar het weigert hetzelfde te doen. De EU vraagt de opheffing van alle beperkingen voor de Europese uitvoer, maar weigert het tegenovergestelde. De Europese Commissie wil onbeperkte toegang voor geschoolde Europese werkkrachten en de wijziging van alle wetten die de lokale economieën beschermen.
Bovendien wil het de privatisering opdringen van alle openbare diensten, goederen en overheidsbedrijven. In 2000 behoorden reeds 46 % van de 500 grootste Latijns-Amerikaanse en Caraïbische bedrijven toe aan buitenlandse ondernemingen.

Bovendien wil de EU brevetten op levende organismen opleggen (Bolivia heeft een zeer rijke biodiversiteit, begeerd door chemische en farmaceutische multinationals). Maar zijn leven, en ook water, geen essentiële goederen voor het overleven, een patrimonium dat in het bezit moet blijven van wie het steeds weldoordacht hebben beschermd en benut?
De EU wil uiteindelijk totaal onevenwichtige verdragen opleggen die de Boliviaanse bedrijven zullen kapot maken. Al wat zij wil, is dat de Europese ondernemingen vrijelijk de markten kunnen overspoelen. Met andere woorden, deze landen ruïneren. Dus emigratie uitlokken. Een absurd systeem, nietwaar?

Wie "kiest" voor immigratie en waarom?

Ik heb geschreven dat Europa de geëmigreerde Latijns-Amerikanen verjaagt. Dat is niet juist. Europa behandelt hen niet allemaal op dezelfde manier. Enerzijds importeert het Europese patronaat de beste breinen van de derde wereld en ook de zeer goed geschoolde technici, die onderbetaald worden om de winsten van de maatschappijen te doen groeien. Dat is wat Sarkozy en anderen "gekozen immigratie" noemen. De meester selecteert diegenen die het geluk hebben om voor hem te werken. Maar deze vlucht van breinen onthoudt de derde wereld van de mensen die daar gevormd zijn (tegen een hoge prijs) en die noodzakelijk zijn voor de eigen ontwikkeling. Een nieuw soort plundering.

Anderzijds onthaalt Europa ook een deel ongeschoolde werkkrachten. Door hen geen papieren te geven, dus geen rechten, dwingt Europa hen om in angst te leven, om salarissen en werkomstandigheden te aanvaarden die een sociale terugval betekenen. Een goed middel om te verdelen en druk uit te oefenen op de andere werknemers. Zo wordt het "concurrentievermogen" van dit verdienstelijke Europa gefabriceerd. De manier waarop men de mensen zonder papieren behandelt is geen jammerlijke vergissing, zij vormt een essentieel onderdeel van een egoïstisch economisch systeem.

We kunnen samenvatten: Europa heeft Latijns-Amerika bestolen en blijft Latijns-Amerika bestelen. Europa belet dat de Latijns-Amerikanen hun kinderen kunnen voeden. Maar als ze willen emigreren, dan worden ze opgesloten. Daarna geeft Europa lessen over democratie en moraliteit aan de hele wereld.

Het is hoog tijd

Ik ben niet lang in Bolivia kunnen blijven, maar ben wel diep onder de indruk van dit volk. Ik herinner mij de duizenden betogers die die zondag afdaalden naar het centrum van La Paz, in hun minibusjes, auto's en overvolle taxi's, Indianen en blanken, van zeer licht naar vrij donker, verrassend kalm, met veel minder luidruchtig dan in gelijk welke betoging ter wereld. Met een eenvoudige en nobele beslistheid. In hun ogen zag men één zekerheid: het is hoog tijd om een einde te maken aan de vernederingen, het is hoog tijd voor waardigheid voor iedereen, de tijd is gekomen om de ellende te doen verdwijnen.

En ik dacht terug aan mijn vrienden zonder papieren in Brussel. Ook zij betogen voor hun toekomst en hun waardigheid. Het probleem is hetzelfde, in Brussel en in La Paz: voor wie dienen de rijkdommen van een land? Als het probleem niet opgelost wordt in La Paz, dan zullen duizenden mensen zonder papieren blijven aankloppen in Europa.

En de toekomst?

Hoe zal dit verder evolueren? Voor 10 augustus voorspelt een pro-Amerikaans instituut een overwinning van 60 % voor Evo; zoals de meesten van mijn gesprekspartners in La Paz. Sommigen vrezen toch de invloed van het inflatieprobleem en de stijging van de levensduurte. Anderen vrezen dat rechts gewelddadige provocaties zal lanceren om het referendum te beletten.

Hoe dan ook, het referendum zal niets oplossen, noch in de ene richting, noch in de andere. Evo Morales staat voor hetzelfde probleem: de regering is links, maar hij heeft geen controle over de economie van het land, de media (in handen van de grootgrondbezitters en van de Spaanse multinational Prisa), de universiteit en de Kerk die, zoals gewoonlijk in dit continent, aan de kant van de rijken staat. Op twee en een half jaar tijd kan men niet alles doen. Maar om vooruitgang te boeken zal Evo de mobilisatie van het volk nog moeten opvoeren. Dat is zijn enige kracht. Na het referendum blijft de vraag hoe dan ook: dienen de rijkdommen van een land om de rijken en de multinationals te verrijken, of om het land te ontwikkelen en de armoede te overwinnen?

Om op dit terrein hun slag thuis te halen, zijn de Verenigde Staten tot alles in staat.
En de internationale progressieve beweging? Hoe zal zij reageren tegen de desinformatie en de voorbereiding van een burgeroorlog?

Het antwoord hangt af van ons allemaal.

 

Select ratingCancel ratingPoorOkayGoodGreatAwesome