Forum: Crisis en sociale strijd in Afrika

Een Zuidafrikaans arbeidersleider over het Afrika van vandaag


Op 22 en 23 augustus 2009 is Chris Matlhako, algemeen Secretaris van FOCUS-SA (Friends of Cuba Society - South Africa) en lid van de leiding van de Zuid-Afrikaanse Communistische Partij, in België. Dit gebeurt niet elke dag. Hij zal het hebben over de volksstrijd die de Zuid-Afrikaanse maatschappij in beroering brengt en het belang van deze strijd voor het geheel van Afrika.


Zuid Afrika heeft de sterkste en invloedrijkste arbeidersbeweging van het Afrikaanse continent. De ruggegraat van deze beweging is de eengemakte syndicale beweging COSATU (Congress of South African Trade Unions) waarbinnen de SAPC (Zuid Afrikaanse Communistische Partij) een grote invloed heeft. COSATU en de SAPC maken deel uit van de African National Congress (ANC), een sociaal politieke koepel die gevormd is in de strijd tegen de apartheid ent waarvan het bekendste lid Nelson Mandela is.

De grootste overwinning van die beweging is de afschaffing van de apartheid die in Zuid Afrika heerste tot in 1994. Dit was een systeem gebaseerd op de systematische discriminatie segregatie van de zwarte bevolking, terwijl deze laatste de overgrote meerderheid van de Zuid Afrikaanse bevolking uitmaakte. De politieke en economische macht was in handen van een blanke minderheid. Maar ook vandaag houdt de blanke minderheid grotendeels de economische touwtjes in handen.

Na de val van de apartheid heeft de leiding van het ANC de politieke macht op alle niveaus veroverd. Op dat moment genoot zij het vertrouwen van de zwarte meerderheid. Tegelijk legden Het FMI en de Wereldbank aan hun regering een neo-liberale politiek op en werd de opkomst van een laag van nieuwe zwarte rijken gepromoot.

Dat heeft niet verhinderd dat sinds het begin van de jaren 2000, de progressieve Zuid Afrikaanse volksbeweging - waarbinnen COSATU en de SACP de meeste invloed hebben - verschillende protestacties gevoerd heeft. Deze laatste hebben geleid tot een progressieve evolutie aan de top van het ANC en tot een nieuwe verkiezingsoverwinning van die partij bij de verkiezingen van april 2009.

Deze contestatiegolf is begonnen en 2004. Op dat ogenblik en voor de eerste keer sinds 1994 zijn grote stakingen uitgebroken georganiseerd door COSATU en gesteund door de SACP om de impact van de multinationals en van de neoliberale politiek van de ANC-regering aan te klagen. In juin 2007 zijn meer dan een miljoen arbeiders van de publieke sector op straat gegaan om een betere kwaliteit te eisen van de gezondheidszorg en van het onderwijs, hogere lonen en deftige huisvesting. Voor de eerste keer sinds de val van de apartheid lag heel het land plat.

Tijdens die laatste stakingsbewegingen hoorde men overal "Zuma aan de kop ". Jacob Zuma is de leader gesteund door de linkervleugel van ANC. In december 2007 bereikte de mobilisatie een hoogtepunt en werd hij met een overweldigende meerderheid verkozen tot president van het ANC. Deze verkiezing had plaats op de 20e nationale Conferentie van die partij. Vandaag is Zuma President van de Zuid Afrikaanse Republiek. Hij neemt die post over van Thabo Mbeki (rechtervleugel) die op zijn beurt Nelson Mandela opvolgde.

Na de laatste verkiezingen hebben noch de werkers noch de COSATU, noch de SACP ontwapend. Dank zij hun verbeterde krachtverhouding in de regering, en met de steun van het volk, strijden zij verder voor een breuk met het neoliberalisme en voor een politiek die niet meer afhangt van de multinationals, een politiek die voorrang geeft aan de belangen van het volk.

Eind juli 2009 hebben 150.000 gemeentepersoneel na een week stakingen en acties een mooie overwinning behaald. Ze hebben verkregen: 
* Een effectieve loonsverhoging van 13%, vanaf 1 juli 2009;
* een verhoging van het minimumloon van 20%;
* Een verhoging van de huisvestingspremie van 4487 euro’s op drie jaar;
* het aanwerven van nieuwe agenten zodat alle vacante plaatsen ingevuld zijn voor juin 2010. Zij hopen zo de dienstverlening te verbeteren aan de arme gemeenschappen en het spook van de privatisering te verjagen.

Sinds juli is het ANC een debat begonnen over de noodzaak om de mijnsector te nationaliseren. In dat kader heeft het ANC-Y (de jongeren van het ANC) enkele principes geformuleerd. "Het Freedom Charter (de grondbeginselen van het ANC, nvdr ) bepaalt dat de ertsen, de monopoliebedrijven en de banken het eigendom moeten worden van heel het volk. Voor ons blijft dit actueel gezien het hoge banenverlies in de mijnen, en dit waar de mijnbedrijven winsten blijven maken. Het Zuid Afrikaanse volk heeft het recht om te
genieten van de rijkdommen van zijn ondergrond. Het is ondenkbaar dat de gemeenschap, en meer speciaal zij die bij die mijnen wonen, in grote armoede leven daar waar de grote mijnbedrijven zich verder blijven verrijken
."

De banden tussen de Zuid Afrikaanse bewegingen en Cuba blijven belangrijk. Het is geen toeval dat de laatste maanden de Cubaanse President Raoul twee staatsbezoeken heeft gebracht aan Angola en aan Namibië, twee buurlanden van Zuid Afrika. Chris Matlhako zegt hierover: "De volkeren van Zuid Afrika en van het zuiden van Afrika zullen nooit vergeten dat het Cubaanse internationalisme bijgedragen heeft tot de onafhankelijkheid van Namibië en tot de democratie in Zuid Afrika. Wij groeten de (Cubaabse) strijders die hun leven gewaagd hebben en die een rol blijven spelen voor de progressieve heropbouw en voor het realiseren van een socialistische wereld".

Chris Matlhako zal aanwezig zijn op het Forum over Afrika "Crisis en sociale strijd in Afrika!". Hij zal er de situatie van zijn land en van het Afrikaanse continent behandelen. Hij zal ook de gevolgen ven de crisis voor Afrika bespreken en de te volgen weg om eruit te geraken.

Colette Braeckman (1) zal van haar kant de situatie van de democratische Republiek Kongo analyseren. Andere sprekers zijn Mohamed Hassan, Tony Busselen, Jorge Alves en Paul Vanlerberghe.

Dit Forum is georganiseerd door de marxistische Zomeruniversiteit, op 22 en 23 augustus in Waterloo.
Adres: Internaat Berlaymont, 10 D Dreve d’Argenteuil, 1410 Waterloo.

Meer informatie en inschrijvingen: www.marx.be

(1)  Journaliste van de Soir en van Monde Diplomatique.