"En hoe was het in Venezuela? Wat deed jij daar precies?"

Tijdens de maand november verbleef ik in Venezuela. Ik was er uitgezonden door Geneeskunde voor het Volk en Geneeskunde voor de Derde Wereld. Sinds President Chavez daar in 1999 tot president verkozen is, gebeuren heel veel interessante dingen op sociaal vlak. Voor vele arme mensen in het Zuiden is Venezuela een baken van hoop. Ik was nieuwsgierig om te zien hoe dat daar nu concreet in zijn werk gaat.

Doordat ik mocht meewerken aan een onderzoeksproject dat gezondheidszorgsystemen van verschillende landen met elkaar vergelijkt, had ik een erg interessante toegangspoort tot de Venezolaanse samenleving.
Ik werkte 2 weken in Caracas en 2 weken in Maracay, de hoofdstad van de naburige deelstaat. Mijn taak in het onderzoeksproject was vragenlijsten af te nemen bij alle verschillende soorten gezondheidswerkers: onderhoudspersoneel, gezondheidspromotoren, verpleegkundigen, artsen, directie, leidinggevende in het ministerie, etc.
En dit in 2 verschillende gezondheidszorgsystemen: eerst in het 30 jaar oude Venezolaanse Provinciale gezondheidszorgsysteem ‘Corpo salud’, en dan in het nieuwe gezondheidszorgsysteem dat van Chavez ism de cubanen ‘Barrio Adentro’. (zie : http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/dag-4-711-de-geschiedenis-van...)

Beide systemen zijn in theorie qua concept vergelijkbaar: gratis gezondheidszorg leveren aan de bevolking en dit georganiseerd vanuit een basisgezondheidspost met een arts, een verpleegkundige en vrijwillige gezondheidspromotoren.

In Corpo Salud is de arts meestal pas afgestudeerd en is verplicht zo’n jaar huisarts te doen vooraleer zij/hij kan verder specialiseren. De artsen in dit traditionele systeem zijn niet gemotiveerd, ze komen bvb slechts halve dagen werken en zijn na een jaar weer weg. Vooral de gezondheidsposten op het platteland of in de arme volkswijken krijgen heel moeilijk een arts. De jonge afgestudeerden willen het liefst in de steden blijven.
De artsen van Corpo Salud zijn nu al 6 maand in staking tegen de regering. Dat wil zeggen dat ze slechts enkele uren per dag werken. Het resultaat is dat de dossiers niet ingevuld, laat staan opgevolgd worden, enfin dat het systeem scheef of niet draait en dat de mensen er geen vertrouwen in hebben.

Vanuit die nood aan echte huisartsen die zich werkelijk engageren IN de wijken en VOOR het volk is het gezondheidszorgsysteem ‘Barrio Adentro’ (Letterlijk betekent dat ‘In de wijk’) ontstaan. Eigenlijk een Venezolaanse geneeskunde voor het volk. Omdat er zo goed als geen Venezolaanse artsen kandidaat waren om hier aan mee te werken, heeft de regering de hulp aangevraagd van de Cubanen. Zij hebben artsen genoeg maar door de Amerikaanse blokkade geen toegang tot olie. En dat hebben de Venezolanen dan weer genoeg.
Sinds 2004 werken er 20.000 Cubaanse gezondheidswerkers in Venezuela. Zij zitten overal, van de armste stadswijken tot de meest geïsoleerde dorpjes. Stilletjes aan worden zij nu vervangen door Venezolaanse artsen die zich toch gespecialiseerd hebben als huisarts en intussen zijn de Cubanen ook volop bezig om jonge venezolanen op te leiden tot arts. In 2011 verwacht men de eerste lichting van de nieuwe artsenopleiding (Medicina Integral Comunitaria). Ik heb verschillende van die studenten ontmoet en heb ook een voorstelling kunnen geven over Geneeskunde voor het Volk. De ontmoeting met die studenten was voor mij één van de meest ontroerende en enthousiasmerende van mijn verblijf. Zij zijn de hoop en de toekomst van het volk. (zie blogs http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/voormiddag-5-811-jonathan-stu... en http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/21-maandag-2411-yordan-over-d...).
Het belangrijkste woordje van de Bolivariaanse regering van Chavez is ‘INTEGRAL’.. Alles willen ze geïntegreerd organiseren. Dat wil zeggen, iedereen moet toegang hebben tot gezondheidszorg, maar ook tot onderwijs, tot betaalbare basisvoeding, tot goedkoop transport, tot leefbare woningen etc.
En de werkingen moeten op elkaar afgestemd worden. Dat maakte ik ook mee tijdens een interview van een Venezolaanse arts die in Barrio Adentro werkte. http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/17-donderdag-2011-stormweer-d...

Toevallig waren er op 23 november ook nog lokale verkiezingen wat de politieke discussies op straat natuurlijk nog veel levendiger maakten. Zie: http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/20-1-zaterdagavond-2211-nog-1...
Eigenlijk ben ik niemand tegen gekomen die niet weet op wie te stemmen. Ze zijn ofwel voor ofwel tegen de regering van Chavez. Ondanks de overmacht van de oppositie in de media, merkte ik in al mijn gesprekjes op straat en op het werk dat het volk weet waarover het gaat. Ze voelen in hun dagelijkse leven het verschil aan beleid. De scheiding loopt duidelijk langs de sociale klassen. Tot voor kort was dat ongeveer 60-65% voor Chavez en 40-35% tegen.
http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/15-dinsdag-1811-over-de-verki...
http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/20-1-zaterdagavond-2211-nog-1...

Er loopt ook nog van alles mis. 400 jaar van kolonisatie en tientallen jaren van corruptie en lange arm politiek maak je niet ongedaan in 10 jaar. Er zijn allerlei iniatieven om het beleid participatiever en dichter bij de mensen te laten doorgaan, zoals bvb de wijkraden. Zie: http://www.intal.be/nl/blogs/sofie-blancke/19-zaterdag-2211-de-%E2%80%98...

“En hoe was het?” is een vraag die ik al vele keren heb moeten beantwoorden sinds mijn terugkeer. Het was héééél goed, ik heb mij geen minuut verveeld. Het was verschrikkelijk boeiend om daar te mogen meemaken hoe zij proberen een meer rechtvaardige samenleving op te bouwen.
De ingangspoort van gezondheidszorg maakt het hele ‘proces’ heel tastbaar. Je ontmoet kinderen die niet gestorven zijn (de kindersterfte met de helft gedaald), blinden die weer zien, kreupelen die weer lopen. Het is bijna bijbels… Maar het is het concrete resultaat van het sociale beleid van de regering Chavez: gratis gezondheidszorg, gratis onderwijs, gesubsidieerde voeding…
“Samen met iedereen”, is niet alleen hun devies in gezondheidszorg, maar ook in onderwijs, woning, etc. De anderhalf miljoen analfabeten zijn nu geletterd via de gratis onderwijs ‘missiones’. De kinderen kunnen, waar ze vroeger een halve dag gingen, nu een hele dag naar school en ze krijgen ‘s middags een warme maaltijd.

En zo kan ik nog uren vertellen….: dat doe ik graag op Venezuela-avond: vrijdag 20 februari, 20u in het Kiwi-café van Geneeskunde voor het Volk, Deurne.

Sommigen vroegen mij ook welke herinnering, welk gevoel ik er aan over houd?
Ondanks alle moeilijkheden, problemen… OPTIMISME!

 

 

No votes yet